Η αποτελεσματική επικοινωνία βασίζεται περισσότερο στο να ακούμε και να παρατηρούμε, παρά το να μιλάμε συνέχεια, να ασκούμε κριτική και να δίνουμε οδηγίες, συμβουλές και συστάσεις.

Αναμφίβολα χωρίς την επικοινωνία οι ανθρώπινες σχέσεις θα ήταν αδύνατες. Τα ανθρώπινα όντα είναι από τη φύση τους κοινωνικά και η επικοινωνία αποτελεί βασικό συστατικό της ανθρώπινης φύσης.


Όταν επικοινωνούμε και κυρίως όταν προκύπτουν προβλήματα στην επικοινωνία είναι σημαντικό να ζητάμε από τον συνομιλητή μας ανατροφοδότηση αναφορικά με το τι κατάλαβε. Η δύναμη της ανατροφοδότησης είναι πολύ σημαντική επίσης στον τομέα της υγείας όπου οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να βεβαιωθούν ότι ο ασθενής θα πρέπει να δώσει τις σωστές πληροφορίες, βάσει των οποίων θα γίνει η διάγνωση και κατ’ επέκταση η θεραπεία.


H επικοινωνία βρίσκεται στην καρδιά της ανθρώπινης και κοινωνικής μας ύπαρξης. Είναι το μέσο και η διαδικασία για να ανταλλάζουμε πληροφορίες και συμβολικά μηνύματα, να μάθουμε, να κατανοήσουμε, να διευρύνουμε το οπτικό μας πεδίο. Nα δούμε τον κόσμο μέσα από τα μάτια των άλλων, να συνειδητοποιήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας και τους άλλους, αλλά και να επηρεάσουμε τους άλλους, να χειραγωγήσουμε και να επιβάλουμε τις απόψεις μας.


Πολλές φορές προβληματιζόμαστε αναφορικά με τα αποτελέσματα των αλληλεπιδράσεών μας με τον υπόλοιπο κόσμο.

Όταν μιλάμε, πολλές φορές εγείρουμε εμπόδια, τα οποία δυσκολεύουν την αποτελεσματική επικοινωνία. Τα εμπόδια αυτά μπορεί να κάνουν το μήνυμά μας να φτάσει διαστρεβλωμένο και να σπαταλήσουμε χρόνο, αλλά και κόπο λόγω πιθανών συγχύσεων και παρεξηγήσεων που ενδέχεται να δημιουργηθούν. Η αποτελεσματική επικοινωνία προϋποθέτει την υπέρβαση αυτών των εμποδίων και τη μεταφορά ενός σαφούς, περιεκτικού και ξεκάθαρου μηνύματος.


Οι άνθρωποι συχνά επικεντρώνονται σε αυτό που πρέπει να πουν, αλλά η αποτελεσματική επικοινωνία αφορά λιγότερο το να μιλάμε και περισσότερο το να ακούμε ή να παρατηρούμε.

Το να ακούμε σημαίνει, όχι μόνο να κατανοούμε τις λέξεις και τις πληροφορίες που ανακοινώνονται, όχι μόνο να βλέπουμε την εξωτερική εικόνα που εκπέμπει κάποιος, αλλά και να έχουμε κατανόηση των συναισθημάτων και κυρίως των μη λεκτικών σημάτων που εκπέμπονται με τη γλώσσα του σώματος, δεδομένου ότι πολλές φορές αυτό που λέμε έρχεται σε αντίθεση με το μήνυμα που εκπέμπουμε συνολικά.